Jakie są implikacje praw autorskich, gdy AI korzysta z naszej treści? Sprzeczne opinie prawne

Oto jak wygląda obecnie sytuacja:

Aktywne postępowania sądowe (stan na grudzień 2025):

• NYT kontra OpenAI (w toku, głośna sprawa)
• Różne grupy autorów kontra firmy AI
• Pozwy branży muzycznej
• Pozwy artystów wizualnych

Brak ostatecznego precedensu. Sądy nie rozstrzygnęły jeszcze jednoznacznie, czy trenowanie AI to dozwolony użytek.

Argumenty firm AI:

• Trenowanie to przetworzony użytek
• Tworzą nowe dzieła, nie kopiują
• Podobnie jak ludzie uczą się na podstawie treści

Argumenty wydawców:

• Trenowanie to masowa reprodukcja
• Korzyść komercyjna bez rekompensaty
• Podważa modele biznesowe oparte na treści

Praktyczna rzeczywistość:

Dlaczego średni wydawcy przeważnie dopuszczają:

• Brak siły do negocjacji licencji
• Procesy są kosztowne
• Widoczność daje realną wartość biznesową
• Blokowanie kosztuje więcej niż chroni

Uwaga: Nie jest to porada prawna, jedynie ogólna informacja.

Dlaczego Twoi prawnicy się nie zgadzają:

Prawnik A (blokuj/pozwijaj):

• Skupia się na czystych prawach autorskich
• Ma rację, że nieautoryzowane wykorzystanie może być naruszeniem
• Chce zabezpieczyć potencjalne przyszłe roszczenia
• Konserwatywne podejście do ryzyka

Prawnik B (dopuszczaj):

• Skupia się na realiach biznesowych
• Ma rację, że wynik jest niepewny
• Maksymalizuje bieżącą wartość
• Pragmatyczne podejście do ryzyka

Oboje mają rację ze swoich perspektyw.

Pytania, które warto sobie zadać:

1. Czy stać Cię na proces?

   • Pozwy indywidualne: 500 tys. – 2 mln USD+
   • Pozwy zbiorowe: Dołącz do istniejących grup

2. Czego realnie bronisz?

   • Treści już w danych treningowych: Nie można usunąć
   • Przyszłe treści: Możesz blokować
   • Cytowanie/widoczność: Wartość biznesowa

3. Jaki masz model biznesowy?

   • Subskrypcje/paywall: Może warto chronić
   • Reklamy: Widoczność ważniejsza
   • Generowanie leadów: Widoczność najważniejsza

Moja obserwacja: Większość wydawców B2B wybiera widoczność, bo ich model biznesowy więcej zyskuje na świadomości marki niż traci przez AI.

Oto, co zdecydowaliśmy i dlaczego:

Nasza działalność: Branżowe wydawnictwo B2B, podobnie jak Twoje. Przychody: reklama + wydarzenia + treści sponsorowane

Nasza decyzja: Dopuszczamy wszystkie boty AI. Maksymalizujemy widoczność.

Dlaczego:

1. Przychody mamy z odbiorców, nie ze sprzedaży treści Widoczność w AI = większa publiczność = większe przychody

2. Blokowanie by nie pomogło Treści już są w danych treningowych. Blokowanie powstrzymuje tylko przyszłe wykorzystanie.

3. Ruch z AI jest wartościowy 5% naszego ruchu pochodzi z referencji AI. Ci użytkownicy dobrze konwertują.

4. Brak realnej opcji licencjonowania Kontaktowaliśmy się z OpenAI. Nie są zainteresowani naszą skalą.

5. Koszty prawne przewyższają korzyści Proces kosztowałby więcej niż ewentualne odszkodowanie.

Co zrobiliśmy:

• Śledzimy cytowania AI przez Am I Cited
• Dokumentujemy wzorce wykorzystania
• Dołączyliśmy do koalicji wydawców (na wypadek pozwu zbiorowego)
• Optymalizujemy treści pod widoczność w AI

Efekt: Widoczność w AI wzrosła o 200%. Ruch referencyjny rośnie. Świadomość marki się poprawia.

Przyjęlibyśmy umowę licencyjną? Oczywiście. Ale nie czekamy na nią.

Ważne rozróżnienie, o którym wielu zapomina:

Wykorzystanie do trenowania vs. cytowanie w czasie rzeczywistym

Różne AI – różne modele:

ChatGPT (podstawowy):

• Twoje treści w treningu = wykorzystane w odpowiedziach
• Brak pobierania w czasie rzeczywistym
• Blokowanie teraz nie wpływa na już wytrenowany model

ChatGPT (Search):

• Pobieranie w czasie rzeczywistym z Binga
• Bardziej jak tradycyjne wyszukiwanie/linkowanie
• Blokowanie ma na to wpływ

Perplexity:

• Pobieranie i cytowanie w czasie rzeczywistym
• Linkuje do źródeł
• Najbardziej zbliżone do tradycyjnej wyszukiwarki

Niuaanse: Blokowanie botów treningowych ChatGPT (GPTBot) = wyklucza z przyszłych treningów, nie wpływa na obecny model Blokowanie Perplexity = utrata korzyści z cytowania w czasie rzeczywistym

Wielu wydawców: Blokuje boty treningowe, dopuszcza boty cytujące. To kompromis.

Oto niuansowane podejście do robots.txt:

Strategia selektywna:

# Blokuj boty treningowe
User-agent: GPTBot
Disallow: /

User-agent: Google-Extended
Disallow: /

User-agent: CCBot
Disallow: /

# Dopuszczaj boty cytujące/wyszukujące
User-agent: ChatGPT-User
Allow: /

User-agent: PerplexityBot
Allow: /

Co to daje:

• Blokuje włączenie do przyszłych zbiorów treningowych
• Pozwala na wyszukiwanie i cytowanie w czasie rzeczywistym
• Zachowuje korzyści z widoczności
• Częściowo chroni prawa

Kto to stosuje: Niektórzy więksi wydawcy szukający równowagi.

Ograniczenie: Dane z przeszłych treningów już istnieją. To dotyczy tylko przyszłości.

Dla Twoich prawników: To może zadowolić obu:

• “Chronimy treści przed treningiem” (Prawnik A)
• “Zachowujemy korzyści z widoczności” (Prawnik B)

To kompromis, który wielu uznaje za akceptowalny.

Co najprawdopodobniej się wydarzy (moja prognoza):

Krótki termin (2026):

• Więcej postępowań sądowych, brak jasnego rozstrzygnięcia
• Więcej umów licencyjnych dla największych graczy
• Średni wydawcy kontynuują obecne strategie

Średni termin (2027-2028):

• Orzeczenia sądów zaczną tworzyć precedensy
• Możliwe zmiany legislacyjne (UE już działa)
• Mogą pojawić się branżowe ramy licencjonowania

Długi termin (2028+):

• Jaśniejsze ramy prawne
• Możliwe obowiązkowe licencje lub systemy opt-out
• Nowe modele przychodów dla wydawców

Co to dla Ciebie oznacza:

1. Nie licz wyłącznie na przyszłe rekompensaty
2. Obecna wartość widoczności jest realna i tu i teraz
3. Dokumentuj wykorzystanie na ewentualność przyszłych roszczeń
4. Bądź elastyczny, bo otoczenie się zmienia

Analogicznie: Jak z początkiem streamingu muzyki/wideo – zaczęło się kontrowersyjnie, potem pojawiły się licencje. Z treściami AI może być podobnie.

Tyle że to trwało lata. Nie zamrażaj biznesu w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie.

To pomogło mi wypracować stanowisko. Nasza strategia:

Decyzja: Dopuścić z dokumentacją

Co robimy:

1. Dopuszczamy większość botów AI dla korzyści z widoczności
2. Selektywnie blokujemy boty treningowe tam, gdzie to praktyczne (GPTBot, CCBot)
3. Dopuszczamy boty cytujące (PerplexityBot, ChatGPT-User)
4. Dokumentujemy wszystko pod kątem ewentualnych roszczeń
5. Dołączamy do koalicji wydawców dla wspólnej siły działania

Jak przedstawiam to zarządowi:

“Stan prawny jest rzeczywiście niepewny. Ani blokowanie, ani dopuszczanie nie daje jasnej ochrony prawnej. Ponieważ nasz model biznesowy opiera się na zasięgu odbiorców, zalecamy utrzymanie widoczności w AI przy jednoczesnym:

• Dokumentowaniu wykorzystania naszych treści przez AI
• Udziale w działaniach zbiorowych branży
• Blokowaniu botów treningowych, gdzie to możliwe
• Monitorowaniu zmian prawnych pod kątem korekty strategii”

Dla moich prawników: To daje Prawnikowi A blokowanie/dokumentację, a Prawnikowi B widoczność/pragmatyzm.

Kluczowy wniosek: To nie jest strategia prawnoautorska – to strategia biznesowa uwzględniająca niepewność prawną. Optymalizujemy to, na co mamy wpływ (widoczność), a zachowujemy opcje wobec tego, na co wpływu nie mamy (wyniki prawne).

Dzięki wszystkim za praktyczne spojrzenie.